2021-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında ölkənin əsas kapitalında ümumilikdə 10,569 mlrd. manat investisiya yatırılıb ki, bu da illik müqayisədə 11,5% azalıb.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, investisiyalarının 33,6%-i və ya 3,551 mlrd. manatı xarici sərmayələrin payına düşüb.

Qeyd edilir ki, xarici ölkələr və beynəlxalq təşkilatların vəsaitləri hesabına əsas kapitala yönəldilmiş vəsaitin 3,289 mlrd. manatı (92,7%-i) Böyük Britaniya, ABŞ, Türkiyə, Yaponiya, İsveçrə, Norveç, Virgin adaları, Malayziya, Fransa, Rusiya və İran sərmayədarlarına məxsus olub. Bu gün ölkəyə xarici investisiya qoyuluşunun azalmasının səbəbini isə mütəxəssislər müxtəlif amillərlə izah edirlər. Bəzi analitiklər bunu daha çox daxili insvestorların aktivləşməsi, yaxud mühitə etiubarın olmaması kimi dəyərləndirirlər.

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Cümhuriyət” qəzetinə bununla bağlı açıqlamasında bildirib ki, indiki şərtlər daxilində investisiyanın strukturuna baxsaq, daha çox pandemiya səbəbi hiss olunur:

“Çünki faktiki olaraq onsuz da Azərbaycanda investisiya qeyri-neft sahələrinə gəlir, neft sektoruna xarici investisiya o qədər də gəlmir. Birbaşa investisiya qoyuluşları 2017-ci ildən davamlı olaraq azalmaqdadır. Təbii ki, bu gözlənilən idi. Hətta ötən il deyirdik ki, artıq postpandemiya dövründə investiya uğrunda rəqabət dərinləşəcək, artacaq. Çünki biznesin mənfəət norması aşağı düşüb. İnvestisiyanın geri qayıtma riski daha yüksəkdir. Bu şərtlər daxilində hansı ölkələr daha liberal investisiya mühiti, daha yaxşı şəraiti yaradacaqsa, investisiya o istiqamətdə axacaq. Bunun artıq nəticələrini görməyə başlamışıq”.

Ekspert deyib ki, ümumiyyətlə götürdükdə faktiki olaraq hökumətin islahatlar adı altında gördüyü işlərə inam çox aşağıdır:

“Çünki reputasiya zamanında ciddi şəkildə korlanıb. Reputasiya aşağı olduqda hansı addım atırsansa, güvən formlaşdıra bilmirsən. Bizdə qeyri-neft sektorunda məmur müdaxiləsi, inhisarçılıq kimi faktorlar faktiki olaraq zamanında ölkənin bu sahədə olan imicinə çox mənfi təsir göstərib. Baxmayaraq ki, 2016-cı ildən fərqli- fərqli sahədə inkişaf istiqamətində 12 strategiya icra olundu. Bu islahatlar daha çox iqtisadi sferanı əhatə elədi. Ancaq bizdə bu reputasiyanın yaxşılaşdırılması üçün institusional, siyasi islahatların da paralel aparılmasına zərurət vardı. Bunlar olmadığına görə effektini görmədik. Qeyd etdiyim kimi, əksinə, həmin strategiyalar icra olunanda bizə gələn investisiya azalmağa başladı. İndiki informasiya dövründə sadəcə hansısa beynəlxalq reytinqlərdə ölkənin mövqeyinin yaxşılaşdırılması məqsədilə hüququ sferada hər hansı bir addımların atılması, ciddi effekt doğurmur.

Çünki investor üçün informasiya kifayət qədər fərqli mənbələrdən daxil olur. 30 il bundan əvvəlki dövrlə müqayisədə investor bu gün daha çevik şəkildə məlumatları əldə edir və təhlil aparır. Ona görə də hökumətin reytinqləri yaxşılaşdırmaq istiqamətində atdığı addımlar da tam olaraq effekt vermir. İqtisadiyyatın liberallaşması ilə bağlı da fundamental qərarlar yoxdur. İqtisadiyyatın qlobal iqtisadiyyata inteqrasiyası, ÜTT, Aİ kimi böyük xarici iqtisadi bloklara daxil olmaq kimi məsələlərdən kənarda dayanmaq və s. göstərmək olar. Bütün bunlar son nəticədə demək olar ki, qeyd edilən sahədə vəziyyətin ürəkaçan olmamasına gətirib çıxarır”.

RUBRİKA.AZ

Facebook-da paylaş