Kifayət qədər tərs adam reputasiyası qazanmış prezident Donald Tramp belə şikayətlənirdi ki, Rusiya hər il Avropaya neft və qaz satışından milyardlarla dollar gəlir götürür, biz isə guya Avropanı Rusiyanın təhdid və təzyiqlərindən qoruyuruq.

Hətta bu da hamısı deyil. Bu vaxtadək ən müxtəlif təhlilçlər (yerli və əcnəbi!) daim yazırdılar ki, Almaniya kansleri, hətta Fransa prezidenti ikibaşlı oyun oynayır, Gürcüstanın, Ukraynanın (Ukraynaya Macarıstan da mane olur!) və Moldovanın NATO-ya inteqrasiyasını əngəlləyirlər...

Bütün bunları niyə deyirik? Bu günlərdə üzv ölkələrin xarici işlər nazirlərinin iştirakı ilə NATO-nun növbəti toplantısı keçirildi. Toplantı onunla əlamətdar idi ki, o, yeni ABŞ administrasiyasının dövründə ilk belə sammit idi və elə bu səbəbdən də nəzərlər ABŞ-ın dövlət katibinə dikilmişdi.

Qeyd edək ki, dövlət katibi Entoni Blinkenin ilk bəyanatlarından biri məhz Türkiyə haqqında oldu. Blinken bəyan etdi ki, Türkiyə NATO-nun çox mühüm üzvüdür və bu ölkəyə diqqət yetirmək lazımdır.

ABŞ dövlət katibinin sözləri bir daha göstərir ki, yeni prezident öz sələfinin səhvlərini düzəltməyə çalışır, hərçənd, Donald Tramp da bir neçə dəfə bəyan etmişdi ki, Ankara ilə münasibətərin pisləşməsinin səbəbləri Barak Obamanın apardığı siyasət oldu, çünki məhz Obamanın administrasiyası Türkiyəyə ABŞ "Petriot”larını satmamağa qərar vermişdi.

Bu iki-üç il ərzində Rusiya mənbələri Türkiyə-NATO əlaqələri haqqında nələr yazmadılar və demədilər! Vladimir Jirinovski hətta demişdi ki, guya Türkiyə prezidenti onunla söhbətdə bildirib ki, ölkəsi NATO-nu tərk edəcək!..

Amma sonradan məlum oldu ki, bunların heç biri olmayacaq və Moskvanın gözləntiləri əbəsdir. ABŞ dövlət katibinin son bəyanatı onu da göstərdi ki, ermənilərin də ümidləri əbəsdir – onlar da zənn edir ki, guya Bayden "erməni genosidi”ni tanıyacaq.

NATO üzvlərinə təhdidlərlə bağlı digər məqamlar da nəzərlərdən kənarda qalmadı. Alyans əsas təhlükəni Rusiyadan görür. Baydenin yüz günü hələ bitməyib, amma o, Rusiya siyasətçiləri və diplomatları arasına kifayət qədər qorxu və panika yaya bilib. Bu, o deməkdir ki, NATO-nun özündə də Trmapın yaratdığı xaos dövrü bitib, Alyans üzlərinin çıxışları və bəyanatları daha birmənalı və aydın olub.

Xatırladaq ki, hələ prezident Barak Obamanın dövründə müdafiə xərcləri ölkələr üçün ÜDM-in 2 faizi tərtibində nəzərdə tutulmuşdu. Prezident Donald Tramp bu məsələni demək olar ki, NATO-nun bütün sammitlərində qaldırırdı, amma onun səyləri bir nəticə vermədi. İndi estafeti Bayden qəbul edib və belə güman edilir ki, məsələ həllini tapacaq, çünki ən əsas mərhələ - məsələnin aktuallığnın əsaslandırılması dövrü artıq arxada qalıb.

Digər bir müzakirə istiqaməti Blokun genişlənməsi ilə bağlıdır. Xatırladaq ki, bu il kansler Angela Merkel böyük siyasəti tərk edəcək. Amerikalılar Gürcüstanın və digər ölkələrin problemlərinə anlaşıqla yanaşırlar və məsələ tək ABŞ-dan asılı olsaydı, GUAM üçlüyü artıq çoxdan NATO-nun üzvü olardı.
Qonşu Gürcüstanla bağlı onu deyək ki, bu illər ərzində çox işlər görülüb, yüzlərlə sənəd imzalanıb və bir məsələ qalıb, o da budur ki, görütüb Gürcüstanı NATO-nun üzvü elan edəsən! Bəs bu an nə vaxt yetişəcək?

Doğrusu, bu suala cavab verməyə çətinlik çəkirik. Bircə onu qeyd edək ki, bu, baş versə, regionun geosiyasi palitrası tamam dəyişəcək və Kreml də başa düşəcək ki, Cənubi Qafqaz ölkələrinə təzyiq yox, onlarla əməkdaşlıq etmək lazımdır...

Rubrika.az

Facebook-da paylaş